Overall Equipment Effectiveness (%OEE)

โดยทั่วไปแล้วมักจะมีคำถามเกิดขึ้นบ่อยครั้งว่าอุตสาหกรรมการผลิตของเรานั้นมีประสิทธิภาพการผลิต หรือประสิทธิภาพการทำงานมากน้อยแค่ไหน และต้องใช้ดัชนีชี้วัด (KPI) ตัวไหนในการสรุปผลการปฏิบัติงาน หรือการทำงานของแต่ละหน่วยงาน ซึ่งค่าดัชนีชี้วัดที่กล่าวถึงนี้ก็มี อยู่ด้วยกันหลากหลายมากมาย ซึ่ง ค่าดัชนีชี้วัดที่นิยมใช้มากที่สุดก็คือ ในเรื่องของจำนวนผลการผลิตที่ได้โดยเทียบกับเป้าหมายที่ได้กำหนด ไว้แล้วเป็น ตัววัดเพราะเป็นวิธีที่คำนวณได้ง่ายที่สุด แต่นั้นก็เป็นแค่การคำนวณหรือมุมมองแค่ด้านเดียวคือในเรื่องของ Quality แต่ก็มีอยู่ค่า หนึ่งที่ในวงการอุตสาหกรรมต่างก็รู้จักกันดี และเป็นค่าดัชนีชี้วัดที่ต่างก็มีความต้องการจะได้มากที่สุด แต่ก็เป็นค่าดัชนีชี้วัดที่หาได้ค่อนข้าง ยากมากที่สุดเหมือนกันเพราะต้อง ประกอบไปด้วยข้อมูลหลายๆส่วนด้วยกัน และต้องเป็นข้อมูลที่ต้องมีความน่าเชื่อถือและสามารถตรวจสอบ ได้จึงจะทำให้ ค่าดัชนีชี้วัดนี้นั้นมีความถูกต้องและน่าเชื่อถือมากที่สุด ค่าดัชนีชี้วัดที่ว่านั้นก็คือค่า %OEE นั่นเอง ตอนนี้เรามาเข้าคำถาม กันดีกว่าว่า %OEE อะไร ?

%OEE ย่อมากจากคำว่า Overall Equipment Effectiveness คือ ค่าหรือดัชนีชี้วัดที่ใช้ในการวัดประสิทธิภาพการผลิตของอุตสาหกรรมของเราว่า มีประสิทธิภาพมากน้อยแค่ไหนและควรต้องทำการปรับปรุงหรือ แก้ไขปัญหาในเรื่องใดบ้าง จุดด้อยหรือจุดแข็งอยู่ที่ไหน โดยค่า %OEE นั้น จะประกอบไปด้วย 3 ค่าด้วยกันคือ

• %Availability Rate คือ ประสิทธิภาพด้านการใช้หรือควบคุมเวลาในการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด
  
• %Performance Rate คือ ประสิทธิภาพด้านการควบคุมสมรรถณะการผลิตของเครื่องจักร หรือของรายการแต่ละรายการ ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด
  
• %Quality Rate คือ ประสิทธิภาพในการควบคุมผลการผลิตของดี กับของเสียโดยการนำเอาค่าทั้ง 3 ค่าข้างต้นมารวมกันก็จะได้ค่า %OEE โดยเคยมีคำกล่าวที่ว่าถ้าอุตสาหกรรมการผลิตของเราจะดีต้องดีทั้ง 3 ด้าน ไม่ใช่ดีแค่ด้านใดด้านหนึ่ง
   

%OEE สามารถสรุปได้หลายลักษณะด้วยกัน โดยสามารถแบ่งแยกออกมาได้ 2 กลุ่มใหญ่ๆด้วยกันคือ สรุปต่อหน่วยงาน คือการสรุปค่า %OEE ต่อหน่วยงานที่ทำการผลิตโดยสามารถสรุปได้ตั้งแต่หน่วยงานที่เล็กที่สุด ไปจนถึงหน่วยงานที่ใหญ่ ที่สุด สรุปต่อผลิตภัณฑ์ คือการสรุปค่า %OEE ต่อผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ 1 ผลิตภัณฑ์ไปจนถึงกลุ่มของผลิตภัณฑ์ที่ใหญ่ที่สุด


ความพร้อมในการคำนวณค่า %OEE
จากความหมายของ %OEE หรือการสรุปในลักษณะต่างๆที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น การที่จะสามารถสรุปได้หรือไม่นั้นก็ขึ้นอยุ่กับความพร้อมหลายๆ ด้านด้วยกัน โดยจะขอแยกหรือแบ่งออกเป็นหัวข้อหลักๆด้วยกัน 3 หัวข้อคือ

• ความพร้อมทางด้านบุคคลากร คือ การที่จะทำการสรุปข้อมูลในเรื่องของค่า %OEE หรือข้อมูลในส่วนต่างๆก็ตาม ข้อมูลเหล่านี้ล้วนต้องใช้เวลาและความรู้ความเข้าใจในการจัดเก็บข้อมูลดังนั้นบุคคลที่เข้ามารับผิดชอบจึงจำเป็นต้องมีความรู้ความสามารถในด้านของข้อมูลที่ได้รับมอบหมายด้วย และต้องมีความรอบคอบเป็นอย่างดี เพื่อให้ได้ข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือ และถูกต้องมากที่สุด
  
• ความพร้อมทางด้านเครื่องมือ คือ การที่จะทำการสรุปข้อมูลในเรื่องของค่า %OEE หรือข้อมูลในส่วนต่างๆก็ตาม เป็นไปได้ยากมากถ้าไม่มีเครื่องมือช่วยในการคำนวณหรือวิเคราะห์ เพราะค่า %OEE นั้นต้องใช้ข้อมูลค่อนข้างหลายส่วนด้วยกันและเป็นข้อมูลที่ต้อง  มีการบันทึกราบงานผลผลิตเก็บไว้ โดยเครื่องมือในที่นี้จะประกอบไปด้วย เครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้ในการลงโปรแกรมและจัดเก็บข้อมูล, โปรแกรมที่ใช้ในการบริหารจัดการข้อมูล และโปรแกรมฐานข้อมูลที่ใช้ในการจัดเก็บข้อมูล
  
• ความพร้อมทางด้านระบบ คือ การที่จะทำการสรุปข้อมูลในเรื่องของค่า %OEE หรือข้อมูลในส่วนต่างๆก็ตามระบบการทำงานหรือปฏิบัติงานในองค์กรของเรานั้นจะ ต้องสอดคล้องกับการจัดเก็บข้อมูลต่างๆเพื่อที่สามารถ จะนำข้อมูลนั้นไปทำการสรุปค่า %OEE ได้ ซึ่งข้อนี้เป็นส่วนที่ยากมากเพราะในแต่ละโรงงานก็มักจะมีระบบการปฏิบัติงานที่แต่งต่างกัน กาจัดเก็บข้อมูลในรูปของเอกสาร หรือในรูปของฐานข้อมูลก็มักจะไม่มีหรือมีก็มีไม่ครบ